Çankırı
Çankırı İli'nin Cumhuriyet Döneminden önceki nüfus
verilerine ilişkin bilgiler salnamelerde ve bazı
araştırmacıların aktarmalarında alınabilmektedir 1869
yılında yayımlanan ve Çankırı Sancağını da içeren I.
Kastamonu Vilayeti Salnamesindeki verilere göre Kalecik
kazası da dahil olmak üzere Çankırı Sancağının toplam nüfusu
66.731 kişidir. Yüzyılın (19. yy.) başlarında ise Çankırı
Sancağının nüfusu erkek 77.417; kadın 76.375 olmak üzere
toplam 153.792 olmuştur.
Cumhuriyet Döneminde gerçekleştirilen ilk genel nüfus sayımı
sonuçlarına göre (1927) Çankırı İli'nin nüfusu 157.219 'dur.
Sayım yıllarına göre Çankırı İli'nin nüfus verileri şu
şekildedir.
Şehri “Çangra” isimli bir Hitit beyi kurduğu için bu
isimle anılmıştır. Bölgeye gelen Oğuz Türkleri bu ismi kendi
dil ve lehçelerine uydurarak “Kengiri” dediler. Cumhûriyetin
îlânından sonra ilin ismi Çankırı olarak değiştirilmiştir.
Çankırı’nın bilinen târihi
Hititlere dayanır ve bir Hitit beyi tarafından kurulmuştur.
Hitit İmparatorluğunun merkezi olan Hattuşaş’a yakın oluşu
sebebiyle önemli bir şehirdi. M.Ö. 1200 senelerinde iç
savaşlar sebebiyle Hitit İmparatorluğu parçalanıp
zayıflayınca, Çankırı, Frikyalıların eline geçti. Daha sonra
şehri Lidyalılar ele geçirdiler. M.Ö. 6. asırda Persler bu
bölgeyi Lidyalılar’dan aldılar. İki asır sonra Makedonya
Kralı İskender, Persleri yenerek bu bölgeyi de eline
geçirdi. İskender’in ölümü üzerine Çankırı Galatların eline
geçti ve “Gangaris” (keçisi bol ülke) ismi ile başkent oldu.
Roma İmparatorluğu Anadolu’nun bir kısmı ile berâber
Çankırı’ya hâkim oldu. Roma’nın ikiye bölünmesi üzerine bu
kısım Doğu Roma (Bizans)elinde kaldı.
1071 Malazgirt Savaşından sonra Çankırı Türkler tarafından
fethedildi. Selçukluların önemli beyliklerinden olan
Danişmendoğulları bölgeye hâkim oldular. Danişmend
Devletinin kurucusu olan Melik Ahmed Danişmend Gâzi,
Alparslan’ın komutanıydı. Çankırı’nın fethini Emir
Karatekin’e vermişti. Bu komutan 1082’de Çankırı’yı fethetti
ve 1106 senesine kadar Çankırı vâliliğini yaptı. 1134’te
Bizanslılar bir ara Çankırı’yı işgâl ettilerse de, kısa bir
müddet sonra Selçuklu Sultanı Birinci Mes’ûd, Çankırı’yı
1137’de yeniden fethetti. Selçuklu devletinde mühim bir
şehir olan Çankırı, Moğol ve İlhanlıların istilâsına uğradı.
Daha sonra Candaroğulları bölgeye hâkim oldular.
Birinci Murad, Çankırı’yı Osmanlı Devletinin topraklarına
katmıştır. 1402 Ankara Savaşında Candaroğulları şehri tekrar
ele geçirdiyse de, 1439’da Çelebi Sultan Mehmed, Çankırı’yı
yeniden Osmanlı Devletine kattı. Merkezi Kütahya olan
Anadolu beylerbeyliğinin 14 sancağından biri de Çankırı idi.
Tanzimattan sonra Kastamonu, vilâyetinin 4 sancağından biri
olmuştur. İstiklâl Harbinde İnebolu-Kastamonu yolu ile gelen
cephâneyi Ankara’ya ulaştırmada Çankırı erkek ve
kadınlarının, cephânenin Ilgaz Dağını aşmada Kale ve Kıyısın
köylerinin hizmetleri çok büyük olmuştur. Çankırı,
Cumhuriyet devrinde il olmuş ve 1925’te Kengiri (Kangri)ismi
“Çankırı” olarak değiştirilmiştir. 1050 ve 1944’te büyük
deprem geçirmiştir.
Tarihi
ve Turistik Yerler
Çankırı Sağlık
Ocaklarına Bağlı Köylerin Listesi
İlçeleri--> Atkaracalar
- Bayramören -
Çerkeş -
Eldivan -
Eskipazar -
Ilgaz -
Kızılırmak -
Korgun - Kurşunlu -
Orta -
Ovacık -
Şabanözü -
Yapraklı