1- İLÇENİN ADI VE TARİHİ YAPISI İlçe merkezinde ÇÖMELEK KAYA adıyla bilinen bölgede çıkan tarihi kalıntılardan, ilçeye ilk yerleşenlerin HİTİT’ ler olduğu sanılmaktadır. Delice İlçesinin 1760-1780 yıllarında Osmanlı İmparatorluğunun Türkmen ve Yörük boylarını mecburi iskana tabi tutması sonucu Çorum ayanı Mahmut Bey tarafından görevlendirilen Demirci KARABEKİR ve KARADUMAN adlı şahısların obalarını toplayarak merkezin şimdiki adıyla KARABEKİR mahallesi olan bölgede bir köy kurdukları,kurucu KARABEKİR adına izafeten KARABEKİR adının verildiği bilinmektedir. Meydan Laruusse kayıtlarında ilçenin ilk adının PİRAN olduğu anlaşılmıştır. Şimdiki adını ise Delice Irmağından ve aynı adı taşıyan kuştan almıştır. 2- İLÇENİN COĞRAFİ YAPISI Delice İlçesi Doğu’da Sungurlu (Çorum) ve Yerköy (Yozgat), Batı’ dan Keskin (Kırıkkale) ve kısmen Balışeyh (Kırıkkale) ve kısmen de Sulakyurt (Kırıkkale)ilçeleriyle sınırlıdır. Bu sınırların sadece doğusunu Delice Irmağı çizmektedir. Başkaca bir tabi sınırı bulunmamaktadır. Çok arızalı olan bu kesimlerde sınır tepelik alanlardan geçmektedir. Kesin bir sınırlama yapmak oldukça güçtür. 750 Km2’lik bir alana sahip olan Delice İlçesi 34 derece doğu boylamı ile 40 derece kuzey enleminin kesiştiği noktada yer almaktadır. Yüksekliği 750 metredir. Yüzey şekilleri bakımından;Delice ırmağı, Kılıç Özü Vadileri,kuru dereler ve tepelik alanlardan olmak üzere üç grupta incelenebilir. DELİCE IRMAK VADİSİ Uzunluğu 308 km olan Delice Irmağının takriben 42 km uzunluğundaki bir kısmı ilçemiz alanından geçmektedir. Delice Irmağının bir kolu olan Kılıçözü ile birleştiği noktadan ilçe merkezine kadar olan kısımda vadi tabanı geniştir. Irmak Oligosen jipsli seyri takip ederek yatağını kolayca aşındırmıştır. Vadi yamaçları simetriktir. Yüksekliği doğu ve Batı’da 650 metreden başlar 750 metrede son bulur. İlçe merkezi yakınında vadi derinliği 100 metredir. Irmağın Delice İlçesinden (Merkez) Karaköseli köyüne kadar devam eden bölümündeki vadi tabanı daralarak 1 km’ lik bir genişlik gösterir. Karaköseli civarında bu genişlik 800 metredir. Yatağı kuarternere ait eski alivyonlardan ibarettir. Karaköseli köyü yakınında bölgemizi terk eden ve 650 metre yükseklikte akan Delice ırmağı bölgeyi terk ederek,kuzeyde Kula köyünde Kızılırmağa karışır. İlçe merkezi yakınında Delice Irmağının her iki tarafında şekiller görünür. takriben 675 metre yükseklikteki bu şekiller çakıl ve kumlardan ibarettir. Yamaç yüksekliği 650-750 metre arasında değişmekte olup,vadi derinliği Didiri (Sungurlu) köyü civarında 100 metredir. KILIÇÖZÜ VADİSİ Delice Irmağının bir kolu olan Kılıçözü’nün uzunluğu 76 km’dir. İlçe alanındaki kısmı takriben 13 km.’dir. Vadi tabanı genişliği Delice’ye yaklaşır . Vadi yamaçları yüksekliği 750-850 metre arasında değişir. Tatlıcak Köyü yakınında Delice Irmağına karışır. KURU VADİLER Sayıları bir hayli çok olup, Doğu’da Delice Irmağı, Güney’de Kılıçözü’ne kadar uzanmaktadır. Kuzey’de ve güney’de iki merkez etrafında toplanan vadiler her iki tarafa doğru adeta yıldızvari bir şekilde inerek platoyu parçalar. İlkbaharda akışı olan ve yazın tamamen kuruyan vadilerdir. Genellikle eğilimleri çok ve boyutları kısadır. TEPELİK ALANLAR Güney’de 750-1000 metre yükseklikte olan ve dağ olarak nitelendirilemeyecek olan tepelik alanlar Kırıkkale il sınırları içerisindeki Denek Dağı’nın uzantılarıdır. Kuzey’de Büyükyağlı Kasabası arasında çizilerek Ankara-Samsun karayolu üzerinden geçen bir doğrunun kuzeyinden itibaren tepelik alan başlar. Kuzeybatı yönünden gittikçe yükselerek Dağobası köyü yakınlarında 1200 metreye ulaşırlar. Bu alanda KOÇUBABA ve KARAGÜNEY dağlarının uzantılarındandır. Ayrıca, bu tepelik alanlarda aşınmalar neticesinde Peribacalarını anımsatan görüntüler oluşmuştur. TOPRAK DURUMU Çok meyilli yerlerde toprağın kalınlığı ince,az meyilli yerlerde ise orta sığdır. kahverengi topraklarda orta meyilli olanları çayır ve mera olarak (ekim %8),çok meyilli olanları(ekim %8-15) olanlarız yine mera olarak kullanılır. Kırmızı kahverengi topraklar vadilerde yer almış meyilli yok denecek kadar az, killi,tınlı-killi, granürler ve dağılabilir genç topraklardır. Bu topraklar tarla ziraatine, sulu ve kuru ziraate, sebze ve meyve yetiştiriciliğine elverişli olup,çayır ve mera olarak kullanılmaya çok uygundur. İlçe merkezinin doğusundan başlayarak Evliyalı köyüne kadar uzanan kumlu tınlı topraklarda bağcılık hakimdir. İlçenin en verimli ve kaliteli bağcılık alanını oluştururlar. BİTKİ ÖRTÜSÜ Step florası hakimdir. Kuraklığa uymuş bir durumda baharla beraber yeşeren bitkiler yaz başlarında sararıp solarlar. Kuraklığa uyum sağlamış yavşan,devedikeni, sığırkuyruğu, kekik ve keven gibi bitkiler görülmektedir. Büyükavşar Kasabası, Büyükyağlı Kasabası, Küçükavşar, İmirli, Meşeyayla, Kavak, Arbişli,Yaylayurt köyleri ile ilçe merkezindeki meşe koruları çok tahrip edilmiş orman kalıntılarıdır. Kuzey kesimlerindeki koru alanları orman görünümündedir. Bundan da güneye oranla daha yağışlı bir iklimin etkisinde bulunduğu anlaşılmaktadır. İlçede ciddi bir orman varlığından söz edilemez ise de son yıllarda halk tarafından ormana olan ilginin artması Belediyelerin ilgisi nedeniyle geniş çaplı ağaçlandırma çalışmaları yapılmış ve küçümsenmeyecek sahalar orman vasfına büründürülmüştür. İKLİM DURUMU İç Anadolu ikliminin belirli özellikleri olan sert step iklimi hüküm sürmektedir. Kara ikliminin hüküm sürdüğü bölgeler yazları sıcak ve kurak,kışları ise soğuk ve yağışlı geçmektedir. En sıcak ayı Temmuz ve Ağustos, en soğuk ayı ise Ocak ayıdır. İlçe de mevcut Meteoroloji memurluğu vasıtasıyla yalnızca yağış gözlemi yapılmakta iken 1998 yılı içerisinde Meteoroloji memurluğu İlçemizden kaldırılmıştır. B- İLÇENİN NÜFUS DURUMU 2000 yılında yapılan genel nüfus sayımına göre tespit edilen ilçe nüfusu aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir. ŞEHİR NÜFUSU KASABA VE KÖYLER NÜFUSU TOPLAM NÜFUS 10512 20530 31042 S.NO: MERKEZ-KASABA-KÖY ADI TOPLAM NÜFUS 01 Delice Merkez 10512 02 Alcılı 120 03 Arbişli 247 04 Baraklı 270 05 Bozköy 158 06 Büyükavşar Kasabası 1.714 07 Büyükyağlı Kasabası 4.238 08 Çatallı 60 09 Çatallıkarakoyunlu 135 10 Çerikli Kasabası 7.159 11 Coğul 109 12 Çongar 318 13 Dağobası 381 14 Derekışla 248 15 Doğanören 139 16 Elmalı 137 17 Evliyalı 177 18 Fadılobası 91 19 Gözükızıllı 90 20 Hacıobası 312 21 Halitli 1.345 22 Herekli 63 22 İmirli 78 23 Karaköseli 22 25 Karpuz 47 26 Kavak 107 27 Kocabaş 132 28 Kurtoğlu 95 29 Küçükavşar 206 30 Meşeyala 218 31 Şahçalı 58 32 Taşyazı 63 33 Tatlıcak 175 34 Tavaözü 90 35 Tekke 155 36 Yaylayurt 106 37 Yeniyapan 136 38 Sarıyaka 230 39 Akboğaz 190 40 Kuzayyurt 658 41 Ocakbaşı 109 42 Aşağı İhsangazili 144 İlçeye bağlı Pırıklı Köyü İçişleri Bakanlığının 19.08.1999 gün ve B050İLİ0060001-601-71-8 sayılı onayı ile kaldırılarak arazileri ilçeye bağlı Karpuz köyüne bağlanmıştır. C- İDARİ DURUM Keskin(Kırıkkale) ilçesine bağlı bir köy iken 1928 yılında bucak haline getirilen Delice, 1946 yılında Kırıkkale ilçe olunca buraya bağlanmış ve 1960 yılında 36 bağlı köy ile birlikte ilçe şekline getirilmiştir. Bugün Merkez Belediyesi dışında üç kasabasında da Belediye teşkilatı ve 38 köyü vardır. Kırıkkale’ye 54 Km. uzaklıkta olan ilçenin yüzölçümü 750 KM2,yüksekliği ise 750 metredir. DELİCE İLÇESİNE BAĞLI MERKEZ-KASABA-KÖYLER S.NO: ADI(MERKEZ-KASABA) KÖYÜN ADI İLÇEYE UZAKLIĞI 01 Delice Merkez 02 - Alcılı 6 Km. 03 - Arbişli 9Km. 04 Çerikli Merkez 10 Km. 05 Büyükavşar Merkez 15 Km. 06 Büyükyağlı Merkez 14 Km. 07 - Bozköy 23 Km. 08 - Çatallı Hamisbeyli 23 Km. 09 - Çatallı Karakoyunlu 22 Km. 10 - Meşeyayla 25 Km. 11 - Çongar 23 Km. 12 - Dağobası 30 Km. 13 - Derekışla 18 Km. 14 - Doğanören 9 Km. 15 - Elmalı 23 Km. 16 - Evliyalı 13 km. 17 - Fadılobası 12 Km. 18 - Gözükızıllı 27 Km. 19 - Hacıobası 10 Km. 20 - Halitli 25 Km. 21 - Herekli 16 Km. 22 - İmirli 28 Km. 23 - Karaköseli 35 Km. 24 - Karpuz 8 Km. 25 - Kavak 32 Km. 26 - Kocabaş 14 Km. 27 - Küçükavşar 25 Km. 28 - Kurtoğlu 20 Km. 39 - Sahçalı 25 Km. 30 - Taşyazı 20Km. 31 - Tatlıcak 22 Km. 32 - Tavaözü 21 Km. 33 - Tekke 30 Km. 34 - Yaylayurt 8 Km. 35 - Yeniyapan(Eskikışla) 26 Km. 36 - Baraklı 6 Km. 37 - Coğul 8 Km. 38 - Sarıyaka 13 Km. 39 - Kuzayyurt 19 Km. 40 - Akboğaz 15 Km. 41 - Ocakbaşı 30 Km. 42 - Aşağıihsangazili 12Km. Delice İlçesi mülki idare bölümleri açısından Doğu’dan Sungurlu(Çorum), Batı’dan Keskin(Kırıkkale) ile Balışeyh ve kısmen Sulakyurt(Kırıkkale), Güney’inden kısmen Sulakyurt(Kırıkkale) kısmen de Sungurlu(Çorum) ilçeleriyle sınırlıdır. Genel olarak yerleşme;Ticari hayatın canlılığı Çerikli Kasabasında yoğunluk kazanmıştır. Bununla beraber ilçe merkezi, Büyükyağlı ve Büyükavşar kasabalarında yerleşme temayülü kuvvetlidir. Son üç yıl içerisinde ilçe merkezinde olumlu yönde iktisadi ve sosyal canlılık başlamıştır. D- İLÇENİN SOSYAL DURUMU İlçede halk ile olan dayanışma örnek teşkil edebilecek seviyededir. İdare vatandaşın güvencesidir. İyi ve kötü günlerinde vatandaşla beraber olarak sevincini ve üzüntüsünü paylaşıp samimi bir diyalog kurulması nedeniyle vatandaşın Devlete olan güveni artmıştır. Bu meyan da Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca da 2003 yılı içerisinde 1777 kişiye 83.835.515.364TL. tutarında ayni yardım,552 kişiye 28.665.000.000TL. nakdi yardım olmak üzere toplam 2329 kişiye 112.500.515.364TL.’lik yardım yapılmıştır.2003 yılı Aralık sonu itibarıyla 903 kişiye 43.286.879.354 TL ayni, 377 kişiye 15.980.000.000 TL Nakdi olmak üzere toplam 59.266.879.354 TL yardım yapılmıştır. KONUT DURUMU: 1960 yılında ilçe haline getirilen Delice,İlçeye bağlı Çerikli Büyükyağlı ve Büyükavşar Kasabalarında ciddi şekilde konut ihtiyacı bulunmaktadır. Kasabalardaki memur ve öğretmenler konut sıkıntısı çekmektedir. İlçe merkezinde halk tarafından son yıllarda yapılan konutların ilçedeki kiralık konut sıkıntısını büyük ölçüde hafiflettiği gözlenmekte ise de ilçe merkezindeki konut sıkıntısı çözümlenememiştir. SOSYAL YAŞAM DURUMU :Genel olarak genç ve faal nüfusun Kırıkkale gibi yakın gelişmiş illere ve Başkent Ankara’ya sanayi ve hizmet sektörüne kayması sonucu ilçede ekonomik gücü sınırlı ortalama 40 yaşın üzerinde yaşlı nüfus kalmıştır. yapılan birtakım projelerle göçün önlenmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. İlçe halkının yerlileri hem kendi gelenek ve göreneklerini,giyim tarzlarını sürdürmek istemişler,hem de yurtiçinde ve yurtdışında çalışan yakınlarının etkisiyle modernleşmeye yönelmişlerdir. Medeni hizmet ve araçlar da kullanmaya başlayarak yeni bir toplum hayatının kurallarını benimsemişlerdir. ELEKTRİK DURUMU: Delice İlçesine Elektrik ilk defa l964 yılında dizel motorla getirilmiştir. 1973 yılında Kırıkkale trafosundan ulusal enerji sistemine bağlanarak 34.5 kw.lık enerji hattına kavuşturulmuş ve şehir içi şebekesi yenilenmiştir. BEDAŞ Delice İşletme Bakım Şefliğinde 7 eleman 2 araç görev yapmaktadır. Aracın kiralıktır. İlçemizde yerleşim birimlerinde ( Merkez ve Köylerinde ) abone sayısı 6500’ dur. 38 Köyün AĞ.0G.EHN.ları arızası buna bağlı olarak merkez ve köylerin şebeke arızaları, elektrik fatura dağıtımı BEDAŞ İşletmesi tarafından yapılmaktadır. Delice İlçesine bağlı tüm köylerde elektrik mevcut olup,elektriksiz köy bulunmamaktadır. Merkez 20 trafo,kasabalarda 13, köylerde 45 trafo, bulunmaktadır. Delice BEDAŞ İşletme Bakım Şefliğinin bir araca ve İlçe merkezinde hizmet binasına ihtiyaç vardır. SU DURUMU : İlçe Merkezine l960 yılında Y.S.E. tarafından getirilen su zamanla yetersiz hale gelmiş zaman zaman, yeni kaynak ilaveler yapılmış ise de, yeterli olmamıştır. İlçe Merkezinin su ihtiyacının karşılanabilmesi için İzzettin köyü önünde 2.nci bir derin su kuyusu açılması ve 6.Km.lik izale hattı yapımı l992 yılı içerisinde tamamlanarak hizmete girmiştir. Daha sonra ilavelerle içme suyu sorunu çözümlenmiştir. İlçeye bağlı Çerikli kasabamızda içme suyu l976 yılında İller Bankası tarafından yaptırılmış olup,şehir içerisinde su şebekesi hat yenileme çalışması yine İller Bankası tarafından yaptırılmıştır. Ancak yaz aylarında mevcut su kapasitesi kasaba su ihtiyacının 3/2 sini karşılayabilmektedir. Mevcut su deposunun küçük olması ve ihtiyaca cevap vermemesi nedeniyle İller Bankasınca 500 M3’lük su deposu yaptırılarak su ana izale hattına bağlanarak su sıkıntısı asgariye indirilmeye çalışılmış ise de, ihtiyaca cevap vermemiştir. Bunun üzerine Kırıkkale Belediyesi,Hacılar Belediyesinin de içinde bulunduğu Kapulukaya barajından arıtılmış su temini için hazırlanan projeye Çerikli Belediyeside bir protokola dahil edilerek yeni bir alternatif çözüm yolu bulunmaya çalışılmakta olup proje gerçekleştirme çalışmaları davam etmektedir. İlçeye bağlı Büyükavşar kasabasının Karalı köyünden gelmekte olan içme suyu l99l yılında tamamlanmış olmasına rağmen bazı aksaklıkların olması nedeniyle hizmete sokulamamış ancak Belediyenin gayretleriyle l995 yılında faydalı hale getirilerek hizmete girmiş ve su sorunu çözümlenmiştir. Büyük Yağlı Belediyesinin su sorunu bulunmamaktadır. KANALİZASYON DURUMU : Kanalizasyon sorunu İlçemizin Merkez,Kasaba ve köylerinde en önemli sayılacak altyapı sorunlarındandır. Merkez Belediyesinin olaya ciddiyetle eğilmesine rağmen bugüne kadar takriben 7 km. kanalizasyon yapımı gerçekleştirilmiş olup ihtiyacın yüzde doksanı karşılanmıştır. Ancak yeterli olmamaktadır. İlçenin kanalizasyon sorununun kökten halledilmesi gerekmektedir. Çerikli kasabamızda kanalizasyon şebekesi kuruluşundan bu tarafa bir plan dahilinde yapılmamış olup, geçmiş dönemlerde belediye imkanları ile yaklaşık 3 km kanalizasyon yapılması sağlanmış ve kasabamız içinden geçmekte olan üstü açık acı su deresine dökülmektedir. İmkanlar dahilinde kanalizasyon çalışmalarına devam edilmektedir. Yaklaşık 10 Km kanalizasyona ihtiyaç bulunmaktadır. Çerikli kasabamızın hızlı bir şekilde gelişmesi nüfus artışı ve yapılaşmaların göz önüne alındığında önümüzdeki yıllarda bir plan,proje dahilinde kanalizasyon şebekesine şiddetle ihtiyaç vardır. Kanalizasyonu olmayan yerlerde ihtiyaç foseptiklerle giderilmeye çalışılmakta ise de yeterli değildir. Büyükyağlı Kasabamızda Belediyenin konuya gösterdiği gayret sonucu kanalizasyon sorunu çözümlenmiştir. Büyükavşar kasabasında aynı sonunlar mevcut olup son zamanlarda bu yönde çalışmalara hız verilmiştir. Kanalizasyon sorunu olan mahallelerde ihtiyaç foseptikle giderilmeye çalışılmaktadır. E- SAĞLIK HİZMETLERİ DURUMU Sağlık Grup Başkanlığı: İlçe Merkezinde 3 Doktor, 1 Sağlık Memuru, 2 Ebe,1 Hemşire, 2 Memur, 2 Şoför ve 1 Hizmetli, görev yapmakta olup, l Doktor 4 Ebe hemşire 1 Sağlık Memuru 1 laboratuar teknisyeni 1 Çevre sağlık teknisyenine ve l tane hizmetliye ihtiyaç duyulmaktadır. Büyükavşar Sağlık Ocağında 2 Doktor (l’i geçici görevle DDH’de çalışmaktadır) ,l Ebe,l Sağlık Memuru, 2 Memur 1 Hizmetli görev yapmakta olup, 2 Ebe, l Hemşire , l Şoför ve 1 Hizmetliye ihtiyaç vardır. Çerikli Sağlık Ocağında 1 Doktor, 1 Sağlık Memuru, 1 Ebe,1 Hemşire, l memur ve l Hizmetli görev yapmakta olup, Acilen 2 Doktor 2 Ebe Hemşire 1 Memur 1 Şoför ve 1 Hizmetliye ihtiyaç vardır. Büyükyağlı Sağlık Ocağında 1 Sağlık memuru 1 Memur ve 1 Şoför görev yapmakta olup acilen 1 Doktor 2 Ebe Hemşire ve l Hizmetliye ihtiyaç vardır. Ayrıca İlçemizde 2 adet Hızır 112 Acil yardım ve kurtarma istasyonu mevcut olup bu istasyonlar 1 Delice merkezde ve 1 Çerikli kasabamızda hizmet vermekte olup bunlardaki personel sayıları şunlardır. Delice 112 Hızır Acil Yardım İstasyonu 3 Doktor, 4 Sağlık memuru, 5 Şoför görev yapmakta olup, tam donanımlı ambulansları olmadığından DDH’ne ait ambulansla hizmet vermektedir. Çerikli 112 Hızır Acil Yardım istasyonu 4 Doktor 4 Sağlık Memuru ve 4 Şoför görev yapmakta olup, bir adet tam donanımlı ambulansı mevcuttur. Sarıyaka Coğul ,Hacıobası,Arbişli, Alcılı,Halitli,Çongar, Tavaözü, Tatlıcak, Derekışla, Gözükızıllı, Bozköy Dağobası VE Sarıyaka köylerimizde sağlık evi bulunmasına rağmen hiçbir köydeebe bulunmamaktadır bu nedenle bu köylmerimize acilen ebe ataması yapılması gerekmektedir. İlçeye bağlı Delice Merkez, Çerikli, Büyükavşar ve Büyükyağlı Kasabalarında bulunan sağlık ocaklarında 4’er adet lojman mevcut olup hepsi kendi binalarında hizmet vermektedir. Delice Devlet Hastanesi: Hastane 50 yataklı olup iki bloktan oluşmaktadır. Bunu ek olarak iki katlı lojman ve jeneratör binası mevcuttur. Binanın alt katında bin kişilik sığınak mevcuttur. Hastanede 1 baş tabib, 1 Hastane müdürü, 2 Pratisyen, 3 Doktor, 1 Diş tabibi 1 baş hemşire 2 hemşire, 1 sağlık memuru (tıbbi sek.) 1 sağlık memuru (labaratuvar) 3 sağlık memuru (toplum sağ.) 4 ebe, 1 şef, 1 ayniyat saymanı, 5 Memur, 4 Şoför, 1 teknisyen 7 hizmetli olarak hizmet vermektedir.Acilen Kadın Doğum uzmanı atamsı yapılmalıdır. Ayrıca 1 Renault Toros marka hizmet aracı 2 Ambulans mevcuttur. Uzman doktora ihtiyaç vardır. F-HABERLEŞME HİZMETLERİ DURUMU İlçe insanları tüm ülkemizde olduğu gibi sosyal ve iş yaşantısında modern haberleşme cihazı olan telefondan ve diğer haberleşme usullerinden artan oranda yararlanmaktadır. 1983 yılında İlçe merkezinde 207 abone mevcut iken, l989 yılı itibariyle 387 aboneye, 1993 yılı itibariyle l300 2003 yılı itibarıyla 995 aboneye ulaşmıştır, ayrıca İlçe merkezinde Anadolu tipi 1204 kapasiteli, Meşeyayla’ya 255 abone kapasiteli Eliftipi, Kocabaş köyüne 304 abonelik, Sarıyaka köyümüze 304 Alcılı köyümüze 255 abonelik, Çerikli kasabamıza 90l abonelik santral kurulmuş olup, Tatlıcak 304, Halitli 255 ve Çongar’da 255 hatlı santral olup, İlçe genelinde 5292 hat mevcut olup 1760 abonelik hat boştur. İlçeye bağlı bütün köyler ile telefon irtibatı olmakla beraber otomatik telefon numaraları mevcuttur. Büyükyağlı Kasabasından 500’lük otomatik santral irtibatlanmıştır. İlçe Merkezi Çerikli ve Büyükyağlı Kasabalarında Cep telefonu şebekeleri mevcut olup bu yerleşim birimlerimizde Türksel ve Telsim yansıtıcıları bulunmaktadır. İlçe ile Ankara’da her gün posta alınıp verilmektedir. Merkeze bağlı yukarıda belirtilen P.T.T. şubelerinin postaları Cumartesi,Pazar ve Bayram günleri hariç olmak üzere her gün muntazam olarak gidip gelmektedir. Daha önce Belediyeye ait binada hizmet vermekte iken, mülkiyeti P.T.T.’ ye ait hizmet binasının yapılması ile 1989 yılında kendi binasına taşınmıştır. Belediyeye ait bir binada hizmet veren Büyükavşar kasabasında Elif tip 500 abonelik santral mevcuttur. G - İŞ VE ÇALIŞMA HAYATI 1- Anadolu Yem Sanayi : Üretim kapasitesi 24 saatte 300 ton kapasitelidir. Ham maddesi hububat çeşitleri yağlı tohum küspeleri, değirmen artıkları hayvansal üretimlerdir. Üretime 2003 ylı içerisinde son verilmiştir. 2- Kemik Un Fabrikası (Büsan) : Günlük kapasitesi 20 ton olup 25 işçi çalışmaktadır. Hammaddesi et ve kemiktir. Bunların işlenmesi ile kemik unu hayvansal yağ ve hayvansal protein elde edilmektedir. 3-Kocabaş Köyü Çorap Örme Atölyesi : İlçeye bağlı Kocabaş Köyünde l996 yılı içerisinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile İlçe Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü işbirliği ile 8 makinelik çorap örme atölyesi kurulmuş olup üretime ve Pazarlama sorunu nedeniyle ara verilmiş ve 2000 yılı içerisinde üretime son verilmiştir. 4- Delice Giyim Sanayi : Vakıfca Konfeksiyon atölyesi projesi 1997 yılında hazırlanarak SOYADA Vakfından 14.860.112.000.TL ödenek talebinde bulunulmuş, temin edilen ödenekle tesis tamamlanarak hizmete açılmıştır. Kiraya verilmesi uygun görüldüğünden görüşmeler neticesinde müstecir vasıtasıyla işletilmesine 2004 yılı içerisinde başlanılması planlanmaktadır. Genellikle olumlu safhadadır. Herhangi bir sorunları bulunmamaktadır. Sanayi kuruluşlarında yukarıdaki açıklamalarında anlaşılacağı gibi çalışan vatandaşlarımızın sayısı çok sınırlı olup, İlçedeki genç nüfusun önemli bir kısmı kırsal kesimde sınırlı olan tarım arazilerinde gizli işsiz durumundadırlar. Sulu tarım imkanı da sınırlı olduğundan gizli işsiz durumunda olan vatandaşlarımızın gelir düzeyleri de hayli düşüktür. Tarımsal arazilerin sulama imkanları araştırılıp sulanır hale getirilmesini temin için gerekli girişimlerde bulunulmuş olup, konu tarafımızdan takip edilmektedir. H - EĞİTİM VE KÜLTÜR DURU Orta Öğretim Kuruluşları : İlçe merkezinde l996 yılında Karacaoğlan ortaokulu , l974 yılında Delice Lisesi olarak hizmete girmiştir. 1995-1996 yılından itibaren Çok programlı lise olarak eğitime devam etmektedir. İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI OKUL VE KURUMLARIN PERSONEL VE KADRO SAYISI a ) Türlerine göre sayısı : 1- Halk Eğitim Merkezi : 1 2- Delice Çok Programlı Lise : 1 3- Genel Liseler : 3 4- İlköğretim kurumları : 10 5- Öğretmen evi : 1 b) Öğrenci Sayısı 1- Halk Eğitim Merkezi : 2- Delice Çok Programlı Lise : 143 3- Genel Liseler : 184 4- İlköğretim kurumları : 1657 TOPLAM : 1984 c ) Yönetici sayısı 1- İlçe Milli Eğitim Müdürü : 1 2- İlçe Milli Eğitim Şub.Müdürü : 2 3- Halk Eğitim Merkezi Müd. V. : 1 4- Çok Programlı Lise Müdürü : 1 5- Genel Lise Müdürü : 1 6- İlköğretim Okulu Müdürü : 1 7- Halk Eğt.Mrk.Müd.Yrd. : 1 8- Lise Müdür Yardımcısı : 4 9- Müdür Vekili : 3 d) Öğretmen Sayısı : 1- Branş öğretmeni : 48 2- Sınıf öğretmeni : 40 e) Memur sayısı : 1- İlçe Milli Eğitim Md.lüğünde : 3 2- Okullarda : 2 f) Hizmetli sayısı : g) İlçe Milli Eğt.Md.lüğünde : 2 2-Okullarda : 17 OKUL VE KURUMLARIN BİNA LOJMAN DURUMU İlçe M.Eğt. H.E.M. Lise İlköğretim Toplam Bina Sayısı -- -- 4 18 22 Lojman sayısı -- -- -- 18 18 Derslik sayısı -- -- 17 78 95 Labaratuar sayısı -- -- 4 6 10 Kütüphane sayısı -- -- 4 4 8 Atölye-İşlik -- -- -- - - Depo 1 1 -- -- 2 İdari Odalar 3 3 13 15 28 Spor Salonu -- -- 2 1 1 Isınma Durumu : Kaloriferli okul bina sayısı : 7 Sobalı okul sayısı : 7 EĞİTİM VE ÖĞRETİMDE YÖNETİCİ,ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ DURUMU A- Örgün Eğitim Faaliyetleri : Sayı Yön. Yn.yrd. Öğretmen Öğrenci Şube Çok Prğ.Lise 1 1 8 151 6 Müstakil Genel Lise 3 1 3 9 196 10 İlköğretim okulu 9 2 4 59 1462 74 Pansiyonlu İlköğr Ok. 1 1 9 247 9 Okulu Olmayan Köy sayısı : Öğretmensizlikten kapalı olan köy sayısı : Öğrencisizlikten kapalı olan okul sayısı : 14 Taşıma kapsamındaki köy ilkokul sayısı : 38 Taşınan İlköğretim okulu öğrenci sayısı : 402 Yönetici,Yönetici yardımcısı,branş öğretmenlerinin eksik olduğu okullarda eğitim ve öğretim faaliyetleri beklenen seviyeye ulaşmamaktadır. Halitli İlköğretim okulu, Büyükavşar Lisesi ve Büyükyağlı Lisesinde öğrenci azlığı bu okullara yeteri kadar branş öğretmeni verilmemesine sebep olmaktadır. Netice olarak yönetici,branş öğretmeni ve öğrenci azlığı eğitimde kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir. Verimli bir ortamın oluşmasına engel olmaktadır. 4 Köy İlköğretim okullarında sayılar 12 ile 20 arasında değişen öğrenci gurubunu sadece Müdür yetkili öğretmen tarafından 5 sınıf