|
Konya Hakkında Genel Bilgiler Yüzölçümü: 38.183 km²
Nüfus: 1.750.303 (1990) -
1.943.757(1997)
İl Trafik No: 42
İnsanlık tarihinin ilk yerleşim yerlerinden biri olan ve
tarih akışı içerisinde birçok medeniyetin izlerini bağrında
taşıyan Konya, adeta bir müze şehir hüviyetindedir.
Sayısız tarih, kültür ve doğal zenginliklerine sahip olan
Konya yetiştirdiği İslam büyükleri ile de tanınmaktadır.
Konya tarih boyunca belli başlı yollar üzerinde yer
almıştır. Tarihi İpek Yolu'nun en önemli ticaret ve
konaklama merkezlerinden birisi olmuştur.
Konya
Tarihi:
Efsaneye göre bir zamanlar bu şehre Medüz denen bir canavar
musallat olur. Zeus'un oğlu Perse, Medüz'ün başını keserek
şehri kurtarır. Halk da, Perse'in bir heykelini şehrin
meydanına diker. Bundan sonra, şehrin ismi heykel şehri
demek olan "İkonium" olur. Bir zamanlar Anadolu Selçuklu
Devleti'nin başkenti olan Konya'nın yerleşim tarihi, Can
Hasan, Çatalhöyük ve Erbaba kazılarının sonuçlarına göre
Neolitik Çağ'a (MÖ 8000-5500) kadar uzanır.Çumra,
Karaman, Seydişehir, Beyşehir dolaylarındaki alanlarda
yerleşik hayata geçerek tarım ve avcılığı benimsemiş,
kendini savunabilmek için taştan çeşitli savaş aletleri
yapmıştır.
Konya büyük kentleşme evrimine maden evriyle başladı. M.Ö.
3000'de Alaeddin Tepesine yerleşip güvenliğini sağlayarak
kendisini dış etkenlerden korudu. Ve yüzyıllar boyunca
bağımsız yaşadı.
Anadolu'da Hitit egemenliğine son veren Frigler Trakya'dan
Anadolu'ya göç etmiş kavimlerdir. Alaaddin Tepesi ve
Karapınar, Gıcıkışla, Sızma'dan elde edilen buluntular MÖ
VII. yüzyıla aittir. Frigyalılardan sonra Konya ( KAVANİA )
Lidyalılar ve İskender'in istilasına uğramıştır. Daha
sonraları Anadolu'da Roma hakimiyeti sağlanınca Konya
İkonium olarak varlığını korumuştur. ( MÖ 25 ). Antalya'dan
Anadolu'ya çıkan Hıristiyan azizlerden St. Paul Antiochia (
Yalvac'a ) sonra İkonium'a ( Konya'ya ) gelmiştir. Bu
devirde Hatunsaray Lystra-Derbe ve Laodika ( Ladik Halıcı )
ve Sille önemli Bizans yerleşim yeridir. İslamiyetin
Anadolu'da yayılması ile Bizans'a ( Yani İstanbul'a ) Arap
akınları başlamıştır. Emeviler, Abbasiler, Konya üzerinden
akınlar yapmışlardır.
Klasik çağlara Konya, Roma İmparatorluğu'nun sömürgesi
olarak, Roma'lı valiler tarafından yönetilmiş, yerli halk
Roma egemenliği altında yüzyıllar boyunca Diyar-ı Rum olarak
yaşamıştır. Siyasal hakimiyet kurulduktan sonra kent biraz
büyümüş, ek işlev kazanmaya başlamıştır.
Roma
İmparatorluğu'nun parçalanması ve Doğu Roma'nın Bizans
ismiyle siyasal alanda boy göstermesiyle Konya garnizon
aracılığı ile yüzyıllar boyunca idare edilmiştir. Hristiyan
azizelerinden Saint Paul'un Konya'yı iki defa ziyaret
etmesiyle kutsallık kazanan şehir, Hristiyanlarca da ayrı
bir önem kazanmıştır.
M.S.
1077 yılında Kutalmışoğlu Süleyman Bey tarafından köhne
Bizans'ın elinden alınan Konya şehrinin fethi kolay olmuş,
Gevele Kalesi (Takkeli Dağ) kumandanı, kalenin anahtarını ve
yöneticiler de yönetimini Selçuklulara bırakmıştır. Daha
sonra Haçlı Seferlerinin geçit yolu olan Konya'nın 1096
yılında başkent olmasıyla "İslam-Türk Medeniyeti Tarihi"
süresi için de başlangıç olmuş ve yüzyıllarca çevreye ışık
saçmıştır. Konya şehrinin büyük bayındırlık etkinlikleri
başlamış; medreseler, camiler, kütüphaneler, şifahaneler ve
ilim yuvaları yapılmıştır.
Konya'nın fethi
esnasında şehir, Alaeddin Tepesi ve civarında dar bir alanda
bulunuyordu. Pazar yerleri, hanlar, hammadde satan dükkanlar
ile bunları işleyen sanatkarlar işlevlerini bu dar alanda
yerine getirmişlerdir. Yerel pazarların yanında uluslararası
pazarların yolu Konya'dan geçtiğinden Cenevizliler,
Venedikliler, Lehler gerek iç alımlarda, gerekse dış
alımlarda sağladıkları mallarını Konya üzerinden Akdeniz
limanlarına sevk etmişlerdir.
Konya şehrini
kısa zamanda gelişmesi, oturum alanlarının batıya doğru
uzanması şehrin savunmasını zorlaştırmıştır. Bu durum 1222
yılında Alaeddin Keykubad tarafından dış kalenin kapılarının
civarına taşınmıştır.
Bir
süre Karamanoğlu egemenliği altına geçen Konya'nın
Karamanoğlu-Osmanlı çekişmeleri ile bir kat daha kötüye
giderek yüzyıllar boyu sürecek olan karanlık günlerin devam
etmesine neden olmuştur. Zaman içerisinde Konya'nın asıl
halkı, bu kötü günleri tevekkül ile karşılamış; kaderinin
bir gün ters döneceğine inanmış, kendi gelenek ve
göreneklerinyle yaşamayı kabullenmiştir.
Konya şehrinin kaba çizgileriyle anlattığımız bu tarih
hikayesi 20. asrın ilk çeyreğinde de yeniden devam etmiştir;
Anadolu-Bağdat demiryolunun 1895-1896'da Konya'ya ulaşması
ve 1901 yılında Avlonyalı Ferit Paşa'nın Konya'ya vali
olarak tayin edilmesiyle ivme kazanmıştır. Şehrin fiziki
dokusu değişmiş, 1912 yılından başlamak üzere modern mimari
tarzında çatılı ve kargir binalar inşa edilmiştir. Ulaşıma
atlı tramvay dahil edilmiş 1924 yılında ilk elektrik
fabrikası açılmıştır.
1950
yılından itibaren şehirde yenilik hareketleri başlamış,
şehrin sanayileşmesi ile bugünkü modern Konya'nın
hazırlanmasına yardımcı olmuştur.
Bügun Türkiye'nin sayılı büyük şehirlerinden olan Konya
milyonluk nüfüsü, fabrikaları, köprüleri, yolları ile modern
bir şehir olmasıyla hepimizin kıvanç kaynağıdır.
İdari
ve Coğrafi
Durum: Konya ilinin ilçeleri; Karatay, Meram,
Selçuklu, Ahırlı, Akören, Akşehir, Altınekin, Beyşehir,
Bozkır, Cihanbeyli, Çeltik, Çumra, Derbent, Derebucak,
Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Hadım, Kulu,
Sarayönü, Seydişehir, Taşkent, Tuzlukçu, Yalıhöyük ve
Yunak'tır.
Komşuları:
İçel, Karaman, Antalya,Niğde, Aksaray,Isparta, Afyon,
Eskişehir,Ankara dır. 1997 yılı
nüfus sayımına göre Konya'nın nüfusu 1.943.757'dir.Nüfusun
1.141.435'i il ve ilçelerinde 802.322'si bucak ve köylerde
yaşamaktadır.Şehirde yaşayanların oranı %58.7,köyde
yaşayanların oranı ise %41.3'dür.
Merkez
İlçelerden biri olan Selçuklu İlçesi 281.256 kişi ile Konya
İli'nin nüfus itibarıyla en büyük ilçesidir. Diğer Merkez
ilçelerden Meram İlçesi 236.531 kişiyle ikinci Karatay
İlçesi ise 173.319 kişi ile üçüncü sırayı almaktadır.Diğer
bir ifade ile il merkezini oluşturan 3 ilçe nüfus büyüklüğü
bakımından ilk 3 ilçeyi teşkil etmektedir.
İlçeleri -->Ahırlı -
Akören -
Akşehir -
Altınekin -
Beyşehir -
Bozkır -
Çeltik -
Cihanbeyli -
Çumra -
Derbent -Derebucak
- Doğanhisar -
Emirgazi -
Ereğli -
Güneysınır -
Hadim -
Halkapınar -
Hüyük -
Ilgın -
Kadınhanı -
Karapınar -
Karatay -
Kulu -
Meram -
Sarayönü -
Selçuklu -
Seydişehir -
Taşkent -
Tuzlukçu -
Yalıhoyük -
Yunak |